Begrippen

Deze lijst legt per begrip één Nederlands woord vast. De handleiding en de schermen gebruiken alleen deze woorden. De beheeromgeving is nog Engels; onder Scherm staat de tekst zoals je die daar ziet. Woorden onder Niet betekenen iets anders of zijn dubbelzinnig. Technische namen uit EDSN en statussen blijven Engels, ook op de schermen; hun betekenis staat hier. Een paar begrippen zijn handelingen, zoals Deelname beëindigen; die staan bij het begrip waar ze over gaan.

Mensen en toegang

• Beheeromgeving: Het deel van Noorderlicht voor systeembeheerders, onder /admin. Scherm: “Admin”.
• Account: Iemand of iets dat in Noorderlicht handelingen uitvoert: een persoon, of een automatisch proces zoals een taak. Een persoon heeft meestal een profiel met naam en e-mailadres. Scherm: “Accounts”. Niet: gebruiker als je een account bedoelt.
• Login: De manier waarop een persoon inlogt, beheerd door de inlogdienst Clerk. Een account van een persoon heeft meestal één login. Scherm: “Clerk”. Niet: account.
• Tweestapsverificatie: Inloggen met wachtwoord én een code uit een authenticator-app. Verplicht voor systeembeheerders. Scherm: “Two-factor authentication”. Niet: meervoudige verificatie.
• Systeembeheerder: Richt gemeenschappen in, bewaakt accounts, meetgegevens en taken, en kan meekijken. Is geen lid van een partij en geen gemeenschapsbeheerder. Scherm: “System admin”.
• Gemeenschapsbeheerder: Nodigt deelnemers en andere gemeenschapsbeheerders uit, keurt aanmeldingen goed of wijst ze af, en ziet de gezamenlijke uitkomsten van een gemeenschap. Hoeft zelf geen deelnemer te zijn. Iemand kan gemeenschapsbeheerder zijn van meerdere gemeenschappen. Scherm: “Community manager”, “Managers”. Niet: beheertoewijzing, beheer zonder toevoeging.
• Meekijken: Een systeembeheerder ziet de app zoals een andere persoon die ziet, om een probleem na te lopen. Meekijken kan alleen lezen, niet wijzigen, duurt hoogstens 30 minuten en wordt vastgelegd. Meekijken bij een andere systeembeheerder kan niet. Scherm: “Impersonate”. Niet: inloggen als, impersonatie.
• Uitnodiging: Een persoonlijke link waarmee iemand met een bepaald e-mailadres een rol krijgt. Een uitnodiging is zeven dagen geldig. Noorderlicht verstuurt nog geen e-mail: wie de uitnodiging maakt, deelt het getoonde bericht zelf. Versturen per e-mail komt later. Er zijn uitnodigingen voor deelnemers en gemeenschapsbeheerders (door systeembeheerders en gemeenschapsbeheerders), voor systeembeheerders, en voor partijbeheerders (alleen bij het toevoegen van een MeterInsight-deelnemer). Scherm: “Invitations”, “System admin invitations”.
  • Intrekken: Een open uitnodiging ongeldig maken voordat ze is geaccepteerd. Scherm: “Revoke invitation”.
  • Vervallen: Een uitnodiging die niet binnen zeven dagen is geaccepteerd, is niet meer te gebruiken. Scherm: “Valid through”.

Partijen

• Partij: De mensen achter een of meer aansluitingen, als geheel: één persoon, een huishouden, een bedrijf of een vereniging. Elke partij heeft een naam. Het woord staat alleen in de beheeromgeving, in schermen voor gemeenschapsbeheerders en in deze handleiding; schermen voor deelnemers spreken van persoon of organisatie. Scherm: “Parties”, “Party”. Niet: klant, huishouden, organisatie, contractant.
• Lid van een partij: Een account dat voor een periode bij een partij hoort, als partijbeheerder of als kijker. Een account kan lid zijn van meerdere partijen. Een partij kan tijdelijk geen leden hebben, zolang de uitnodiging voor de eerste partijbeheerder openstaat. Niet: lidmaatschap.
• Partijbeheerder: Lid van een partij dat aansluitingen mag inbrengen en de deelname mag beëindigen. Wie een partij aanmaakt, wordt partijbeheerder. Scherm: “Administrator”. Niet: beheerder zonder toevoeging.
• Kijker: Lid van een partij dat de gegevens van de partij alleen mag inzien. Komt alleen voor bij gemigreerde partijen. Scherm: “Viewer”.

Aansluitingen en meters

• Aansluiting: Eén elektriciteits- of gasaansluiting, herkenbaar aan de aansluiting-EAN, met adres en netbeheerder. Scherm: “Metering points”, “Metering point”. Niet: meter, meetpunt.
• Energieproduct: Elektriciteit of gas. Waterstof komt in het register voor, maar daarvoor worden geen meetgegevens opgehaald. Scherm: “Electricity”, “Gas”, “Hydrogen”.
• Netbeheerder: Het bedrijf dat het net beheert waarop de aansluiting zit. Een marktpartij (zie EDSN) met een eigen marktpartij-EAN. Scherm: “Network operator”, “Network”.
• EAN-code: Een uniek nummer: van een aansluiting (18 cijfers) of van een marktpartij (13 cijfers).
  • Aansluiting-EAN: De EAN-code van 18 cijfers van een aansluiting. Scherm: “EAN”.
  • Marktpartij-EAN: De EAN-code van 13 cijfers van een marktpartij, zoals een netbeheerder of de ODA. Scherm: “Operator EAN”, “Receiver EAN”.
• Contractant: De partij die verklaart het energiecontract van een aansluiting te hebben. Bewoner of eigenaar zijn is niet genoeg. Scherm: “Current controller”.
• Contractantperiode: De periode waarin een partij contractant van een aansluiting is. Noorderlicht beëindigt een contractantperiode niet zelf, ook niet bij een verhuizing; beëindigde perioden komen uit de migratie. Zolang de periode loopt, kan een andere partij de aansluiting niet inbrengen. Wie later contractant wordt, ziet nooit gegevens van vóór de eigen periode.
• Meter: Het apparaat op de aansluiting dat de energie meet; in officiële stukken heet het meetinrichting. Alleen een slimme meter levert meetgegevens via P4. Een aansluiting kan in de loop van de tijd een andere meter krijgen (meterwissel). Niet: aansluiting.
• Meternummer: Het nummer op de meter, meestal onder of naast de barcode. Bij elektriciteit begint het meestal met een E, soms met een K; bij gas met een G.
• Meterstand: De stand van de teller op de meter op een bepaald moment.
• Metercode: De laatste zes cijfers van het meternummer. Wie een aansluiting inbrengt, bevestigt daarmee toegang tot de meter te hebben. Niet: meternummer.
• Meterverificatie: De controle bij EDSN of een metercode bij de aansluiting-EAN hoort. Na vijf afgewezen codes binnen een uur voor dezelfde uitnodiging of aanmelding, of vijftien voor dezelfde aansluiting, is verder controleren een uur geblokkeerd.
  • Mislukte meterverificatie: Een ingevoerde metercode die EDSN heeft afgewezen. Scherm: “Meter verification failures”.

Gemeenschappen en deelname

• Energiegemeenschap, kort gemeenschap: Brengt de aansluitingen van haar deelnemers samen voor gezamenlijk inzicht. Scherm: “Communities”.
• Deelnemer: Een persoon die lid is van een partij die met minstens één aansluiting deelneemt aan een gemeenschap. Niet: deelnemer als je de partij bedoelt.
• Deelnemende partij: Een partij met minstens één deelname in een gemeenschap. Scherm: “Participants”.
• Deelname: Legt vast dat één aansluiting van een partij voor een periode deelneemt aan een gemeenschap. Een partij met drie aansluitingen heeft drie deelnames.
  • Deelname beëindigen: Een partijbeheerder stopt de deelname van een aansluiting, met ingang van vandaag; maandstanden worden al vanaf het begin van deze maand niet meer gedeeld. Daarna komt er voor deze deelname geen nieuwe ophaalopdracht meer; al gemaakte worden nog afgerond. Een systeembeheerder kan een deelname niet beëindigen.
• MeterInsight-deelnemer: Een deelnemer die een systeembeheerder zelf toevoegt op adres, zonder uitnodiging, metercode of juridische documenten. Deelt alleen intervalwaarden voor elektriciteit; het ophalen begint meteen. Scherm: “MeterInsight-deelnemer toevoegen”.
• Aanmelding: Een verzoek om deel te nemen, gedaan via de aanmeldlink van een open gemeenschap, voor de aansluitingen op één adres, hoogstens één per energieproduct. Indienen maakt nog geen partij, machtiging of deelname aan; pas na goedkeuring ontstaat een deelname. Een aanmelding staat open tot ze is ingetrokken, goedgekeurd, afgewezen of mislukt, of na dertig dagen vervalt. Scherm: “Applications”. Niet: inschrijving, registratie.
  • Aanvrager: Wie de aanmelding heeft ingediend.
  • Goedkeuren: Een open aanmelding accepteren. Noorderlicht legt dan voor alle aansluitingen tegelijk de deelname en de machtigingen vast; de deelname begint op de dag van goedkeuring. Gemeenschapsbeheerders en systeembeheerders keuren met de hand goed. Niet: verwerken.
  • Mislukte goedkeuring: Bij goedkeuren wordt eerst gecontroleerd of de aanmelding nog klopt. Neemt een aansluiting intussen al deel, heeft een andere partij een contractantperiode die overlapt met de periode waarover de aanvrager contractant verklaarde te zijn, is de aanvrager geen partijbeheerder meer van de gekozen partij, of kan de gegevensbron geen maandstanden leveren, dan mislukt de hele aanmelding. De reden en de aansluiting worden getoond, en er verandert verder niets.
  • Automatisch goedkeuren: Een instelling van een open gemeenschap. De taak Aanmeldingen automatisch goedkeuren keurt dan de open aanmeldingen van die gemeenschap goed, de oudste eerst, zonder dat iemand beslist. Dat geldt alleen voor aanmeldingen waarvan alle aansluitingen nog in het aanmeldgebied liggen; de rest blijft staan voor een gemeenschapsbeheerder. De taak draait alleen als een systeembeheerder haar start. Met de hand goedkeuren controleert het aanmeldgebied niet opnieuw. Scherm: “Approved automatically”, “Reviewed by a manager”.
  • Afwijzen: Een open aanmelding weigeren, zonder opgave van reden. Er ontstaat geen deelname.
• Aanmeldlink: De link (/aanmelden/<link>) waarmee iedereen met een login zich bij een open gemeenschap kan aanmelden; systeembeheerders kunnen dat niet. Scherm: “Edit self-service”.
• Open / gesloten: Of een gemeenschap aanmeldingen via de aanmeldlink aanneemt. Sluiten stopt alleen nieuwe aanmeldingen; open aanmeldingen kun je nog goedkeuren of afwijzen. Scherm: “Open”, “Closed”.
• Aanmeldgebied: Reeksen van viercijferige postcodes waaruit aanmelden kan, zoals 1011 tot en met 1109. Het telt het adres uit het EAN-register, niet het ingetypte adres. Scherm: “Area”, “Edit area”.
• Juridische documenten: De ODA-machtiging, de deelnamevoorwaarden en de privacyverklaring. Per deelname staat vast welke versie wanneer is geaccepteerd of getoond. Bij een MeterInsight-deelnemer worden geen documenten vastgelegd. Scherm: “Legal documents”.
  • ODA-machtiging: Het document waarmee de deelnemer de ODA machtigt om meetgegevens op te halen. Niet hetzelfde als een machtiging: één geaccepteerde ODA-machtiging levert een machtiging op per soort meetgegevens.
• Gevraagde gegevens: Welke soorten meetgegevens een gemeenschap van haar deelnemers vraagt. Een aansluiting deelt alles wat ze daarvan kan leveren, of neemt niet deel. Een soort die later wordt gevraagd, geldt alleen voor nieuwe deelnames. Scherm: “Data requirements”, “Ask permission”.
• Ophalen starten: Een systeembeheerder zet ophalen aan voor een soort meetgegevens van een gemeenschap. Pas dan wordt er voor haar deelnames iets opgehaald; daarvoor legt de gemeenschap alleen deelnames vast. Intervalwaarden worden opgehaald vanaf die dag, maandstanden ook over de ingestelde maanden ervoor. Scherm: “Start collecting data”, “Collecting since”. In de schermen voor gemeenschapsbeheerders staat in gebruik sinds.
• Gegevensdeling: Welke meetgegevens van één deelname de gemeenschap mag gebruiken, en over welke periode. Een gemeenschap ziet alleen gegevens die zijn opgehaald én met haar gedeeld. Er wordt niets gekopieerd of toegewezen: dezelfde opgehaalde meting kan met meerdere gemeenschappen gedeeld zijn, of met geen enkele. Niet: toewijzen.
• Voormalige deelnemers: Na een beëindigde deelname blijven de eerder gedeelde gegevens nog minstens dertig dagen per aansluiting in de rapporten staan, zodat een vergissing te herstellen is. Daarna worden ze samengevoegd in de totalen van de voormalige deelnemers: zonder aansluiting, partij of naam.
• Aangeboden rapporten: De rapporten die een gemeenschap haar deelnemers en gemeenschapsbeheerders laat zien. Scherm: “Reports”, “Edit offered reports”.

Meetgegevens

• Machtiging: De vastgelegde toestemming om meetgegevens van een aansluiting op te halen, voor een soort meetgegevens en een periode. Meestal geeft de contractant die; bij een MeterInsight-deelnemer rust ze op de afspraak met MeterInsight. Scherm: “Mandates”. Niet: volmacht.
  • Vervangende machtiging: Een smallere machtiging die in de plaats komt van een eerdere, de oorspronkelijke machtiging, bijvoorbeeld voor een kortere periode. De oorspronkelijke eindigt; beide blijven zichtbaar. Vervangen kan nog niet vanuit de beheeromgeving. Scherm: “Parent mandate”.
• Ophalen: Meetgegevens van een aansluiting opvragen bij een aanbieder en opslaan. Ophalen gebeurt per aansluiting, alleen als er een reden voor is. Nu is dat altijd een deelname aan een gemeenschap die ophalen heeft gestart, binnen de contractantperiode en de gegevensdeling. Ook dan zijn een geldige machtiging en toegang bij de aanbieder nodig. Opgehaalde gegevens horen bij de aansluiting en worden één keer opgehaald, hoeveel gemeenschappen ze ook nodig hebben. Niet: verzamelen.
• Soort meetgegevens: Welke gegevens worden opgehaald: intervalwaarden (INT), elektriciteit per kwartier en gas per uur, of maandstanden (RCY), meterstanden op de eerste van de maand, alleen voor elektriciteit. De code staat er altijd bij. Scherm: “Query reason”, “Interval readings (INT)”, “Month readings (RCY)”.
• Kwartierwaarde, uurwaarde, maandwaarde: Afname en teruglevering in één kwartier (elektriciteit), het gasverbruik in één uur, of afname en teruglevering in een maand, berekend uit twee maandstanden. Scherm: “Observations”.
• Aanbieder: Waar meetgegevens vandaan komen: EDSN (het gezamenlijke datakanaal van de netbeheerders) of MeterInsight.
• Gegevensbron: De koppeling van een aansluiting met één aanbieder. Een aansluiting kan bijvoorbeeld een EDSN-bron en een MeterInsight-bron hebben. Scherm: “Sources”.
  • Leidende bron: De gegevensbron die voor een aansluiting op een dag telt. Er is geen automatische terugval op een andere bron. Scherm: “Selected for reporting”.
• MeterInsight-account: Het account bij MeterInsight waaronder de meters van een deelnemer bekend zijn. Scherm: “MeterInsight account”. Niet: account.
• Toegang bij de aanbieder: Of ophalen voor een machtiging bij een gegevensbron is vrijgegeven. Bij EDSN wordt de toegang actief na het uploaden van het machtigingsbestand en een wachttijd; dat bewijst niet dat EDSN de machtiging heeft geaccepteerd. Een weigering zie je pas aan de ophaalopdrachten. De status blijft Engels: pending wacht op upload of wachttijd, active is bruikbaar, inactive is verwerkt maar nu niet bruikbaar, ended is beëindigd. Scherm: “Provider access”, “Retrieval access”.
• Ophaalopdracht: Het ophalen van één soort meetgegevens van één gegevensbron voor één meetdatum. Een ophaalopdracht hoort bij de aansluiting, niet bij een gemeenschap. Scherm: “Metering data retrievals”, “Retrieval”.
  • Meetdatum: De dag waarover een ophaalopdracht gegevens vraagt; bij maandstanden de dag van de meterstand. Scherm: “Query date”. Niet: opvraagdatum.
  • Status: blijft Engels. pending: nog niet klaar. completed: gegevens ontvangen en verwerkt. error: vraagt aandacht van een systeembeheerder, bijvoorbeeld een onvolledige dag of een onbekende meter. failed: afgehandeld; wordt niet automatisch opnieuw geprobeerd. Komt alleen voor bij gemigreerde gegevens.
  • Te laat: Een ophaalopdracht die nog pending is voor een dag vóór gisteren. Bij EDSN volgt na zeven dagen een waarschuwing; na tien dagen valt de dag buiten de gewone P4-termijn. Maandstanden kan EDSN tot dertien maanden terug leveren; in de laatste zeven dagen daarvan volgt een waarschuwing.
• Onvolledige dag: Een meetdatum waarvoor niet alle kwartieren of uren zijn ontvangen. Een systeembeheerder kan de bruikbare waarden accepteren; de rest blijft ontbreken. Scherm: “Accept incomplete day”.
• Maand zonder maandwaarde: Een maand waarvoor geen betrouwbare maandwaarde te berekenen is. De reden staat erbij: een maandstand is mislukt (Reading failed) of ongeldig (Invalid reading), de meter is gewisseld (Meter changed), de stand is niet op het begin van de maand gemeten (Reading not at month start), de teller is gedaald (Counter decreased) of de waarde is te groot (Value out of range). Zolang een maandstand nog ontbreekt, is de maand nog niet beoordeeld. Er wordt nooit een waarde verzonnen. Scherm: “Month failures”.

Rapporten

Alle gemeenschapsrapporten zijn ook voor systeembeheerders te openen.

• Rapport: Een overzicht van meetgegevens over een gekozen periode, voor de gemeenschap of voor de aansluitingen van een deelnemende partij. Niet: rapportage.
• Afname: Energie die de aansluiting van het net haalt. Niet: verbruik, behalve bij gas.
• Teruglevering: Energie die de aansluiting aan het net levert, zoals zonnestroom die niet in het gebouw is gebruikt.
• Lokaal gedeeld: Afname en teruglevering binnen de gemeenschap die in hetzelfde kwartier samenvallen. Dit toont gelijktijdigheid, geen levering tussen deelnemers en geen verrekening.
  • Lokaal benut: Welk deel van de teruglevering lokaal gedeeld is, als percentage.
  • Onbenut lokaal potentieel: Teruglevering die niet in hetzelfde kwartier binnen de gemeenschap is afgenomen. Niet: niet lokaal gebruikt.
• Gemeenschapsenergie: Afname, teruglevering en lokaal gedeeld van de hele gemeenschap, per kwartier. Voor deelnemers en gemeenschapsbeheerders. Scherm: “Community energy · interval data”.
• Gemeenschapsenergie per maand: Afname en teruglevering van de hele gemeenschap per maand, met hoeveel aansluitingen per maand gemeten zijn. Er is geen lokaal gedeeld: een maandtotaal laat geen gelijktijdigheid zien. Scherm: “Community energy · monthly readings”.
• Gasverbruik van de gemeenschap: Het gezamenlijke gasverbruik per uur. Voor deelnemers en gemeenschapsbeheerders. Scherm: “Community gas · hourly data”.
• Jouw aansluitingen, Jouw aansluitingen per maand, Jouw gasaansluitingen: Afname en teruglevering, of gasverbruik, van de aansluitingen van één deelnemende partij in deze gemeenschap, met de hoogste piek. Geen lokaal gedeeld. Alleen voor deelnemers. Scherm: “Own connections · interval data”, “Own connections · monthly readings”, “Own connections · gas hourly data”. Niet: Energie, Gas.
• Piekpatronen: Wanneer hoge gezamenlijke afname of teruglevering terugkeert en welke aansluitingen eraan bijdragen (bijdragers). Voor gemeenschapsbeheerders. Scherm: “Peak patterns · interval data”.
• Volledigheid: Welk deel van de verwachte meetgegevens in een rapport aanwezig is. Ontbrekende gegevens tellen niet als nul.

EDSN

• Marktpartij: Een organisatie met een rol in de energiemarkt, zoals een netbeheerder of een ODA. EDSN herkent een marktpartij aan haar marktpartij-EAN.
• ODA (overige dienstenaanbieder): Een door EDSN gecertificeerde marktpartij die met toestemming van de contractant meetgegevens van de slimme meter opvraagt via P4. Cebimifai Expertise Center B.V. is de ODA van Noorderlicht. Machtigingsbestanden en P4-requests gaan onder haar marktpartij-EAN.
• Machtigingsbestand: Het bestand waarmee machtigingen bij EDSN worden geregistreerd. Scherm: “Mandate files”.
• P4: De dienst van EDSN waarmee meetgegevens worden opgevraagd. EDSN bewaart antwoorden die niet zijn opgehaald tien dagen. Scherm: “P4 transport”.
• Request, batch, poll, result: blijven Engels, zoals in de documentatie van EDSN. Een request vraagt meetgegevens van één aansluiting op. Een batch bundelt requests per netbeheerder voor verzending. Een poll vraagt EDSN of er antwoorden klaarstaan. Een result is zo’n antwoord. Scherm: “Requests”, “Batches”, “Polls”, “Results”.

Systeem

• Taak: Een automatisch proces, zoals meetgegevens ophalen of aanmeldingen automatisch goedkeuren. Taken draaien alleen als een systeembeheerder ze start. Scherm: “Jobs”.
  • Uitvoering: Eén keer dat een taak draait, met begin, duur en uitkomst. Scherm: “Job run”.
• Gebeurtenissenlogboek: De vastlegging van belangrijke handelingen: wie, wat en wanneer. Scherm: “Audit events”.
• Energieprijzen: Dagvoorbeursprijzen voor elektriciteit per kwartier en voor gas per gasdag. Scherm: “Energy prices”.
  • Gasdag: Van 06:00 tot 06:00 de volgende dag. Een gasprijs geldt voor een gasdag.
• Request-ID, correlation-ID: blijven Engels. Kenmerken van een verzoek of uitvoering; geef ze door bij het melden van een probleem. Scherm: “Request ID”, “Correlation ID”.